ÖZBEKİSTAN’DA KARAKALPAKİSTAN EYLEMLERİ

Özbekistan’da yapılması öngörülen anayasal değişikliklerin üzerine Karakalpakistan Cumhuriyeti’nde düzenlenen protestolar sırasında en az 18 kişinin hayatını kaybettiği açıklandı.

Özbekistan’ın Özerk bölgesi olan Karakalpakistan Cumhuriyeti’nde yaşayanlar Özbek anayasasındaki yapılacak değişikliklerle Cumhuriyetin statüsünü kaybetme ihtimali üzerine Cumhuriyetin başkenti Nukus’ta (Karakalpakistan Cumhuriyeti) protesto gösterileri başladı.

Protesto eylemlerinde can kaybını artması üzerine Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev bölgede 2 Ağustos tarihine kadar OHAL ilan etti. Mirziyoyev, olaylar sonrası Nukus’a gitti. Anayasa değişiklik tasarısında Karakalpakistan Cumhuriyeti’nin yasal statüsüne ilişkin bölümün iptal edildiğini duyurdu.

DEĞİŞECEK MADDELER NELERDİ

Özbekistan anayasasının 70. Maddesinde Karakalpakistan’ın “egemen” olduğu yazılıdır. “Egemen Karakalpakistan Cumhuriyeti, Özbekistan Cumhuriyetine dahildir. Karakalpakistan Cumhuriyetinin egemenliği, Özbekistan Cumhuriyeti tarafından korunur.” denilmektedir.

Yeni anayasa taslağında “egemen” ifadesinin yer almaması ayrıca Karakalpakistan’ın statüsünü ve idaresini belirleyen 74.maddenin “Karakalpakistan Cumhuriyeti, Karakalpakistan’ın genel halk oylamasına dayanarak, Özbekistan Cumhuriyetinden ayrılma hakkına sahiptir.” maddesinin yeni taslakta yer almaması, bölge halkını protesto eylemlerine itti.

 

Karakalpakya veya Karakalpakistan, resmî adıyla Karakalpakistan Cumhuriyeti Özbekistan’a bağlı özerk bir cumhuriyettir. Özbekistan’ın batı kesiminde yer alır. Başkenti Nukus’tur. Karakalpakya, tarihsel Harezm topraklarını kapsar. Yüzölçümü 165.000 km²dir. Karakalpakistan’ın nüfusu yaklaşık 1.800.000’dir. Bu nüfusun 500.000’i Karakalpak, 400.000’i Özbek, 300.000’i Kazak 100.000’i de değişik unsurlardır.
Karakalpakistan, 1925 Nisan ayında Kazak Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’nin özerk bir bölgesiydi. Ancak bu özerk bölge 20 Temmuz 1930’da SSCB’ye devredildi. İki yıl sonra (20 Mart 1932) Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti statüsünü kazandı. Aralık 1936’da Özbekistan SSC’ne bağlandı. Karakalpakistan Cumhuriyeti’nin kendi egemenlik ve kendi anayasası vardır. Karakalpakistan Cumhuriyeti Özbekistan Cumhuriyeti Anayasası Özbekistan’dan ayrılma hakkına sahiptir.

Ayrıca Bakınız

GÖKÇEK, İLBER ORTAYLI’YA CAHİL DEDİ

Eski Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı İ.Melih Gökçek, tarihçi yazar İlber Ortaylı’ya “YA CAHİLSİN YA DA …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir