RADYO VE TV KURULUŞLARI LİSANS BAŞVURU ŞARTI İPTALİ

Resmi Gazete’nin bugünkü sayısında, Anayasa Mahkemesi’nin Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) milletvekillerinin ‘7072 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun’un bazı hükümlerinin iptali için açtığı dava ile ilgili gerekçeli kararı yayımlandı.

7072 Sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun’un Bazı Kurallarının İptali

Anayasa Mahkemesi 19/2/2020 tarihinde E.2018/91 numaralı dosyada, 7072 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun’un bazı kurallarının Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir.

İptal davasına konu edilen 7072 sayılı Kanun, olağanüstü hâl kapsamında çıkarılan 680 sayılı KHK’nın TBMM tarafından onaylanması sonucunda yürürlüğe girmiştir. Dava konusu kurallar olağanüstü hâl süresince uygulanma özelliğini aşan bir niteliğe sahiptir. Bu durum kurallara olağanüstü hâlin dışına taşan genel düzenleme niteliği vermektedir. Bu nedenle kuralların anayasallık denetiminde Anayasa’nın olağanüstü hâllerde temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılması rejimini düzenleyen 15. maddesi uygulama alanı bulamaz.

Terör Örgütleriyle İltisaklı veya İrtibatlı Olduğu Bildirilen Medya Hizmet Sağlayıcı Kuruluşlarının Lisans Başvurularının Reddedilmesini Öngören Kural Yönünden

Dava Konusu Kural

Dava konusu kural, Kanun’un 18. maddesiyle 6112 sayılı Kanun’un 19. maddesine eklenen (3) numaralı fıkrasıdır. Kuralla ortakları ile yönetim kurulu başkan ve üyelerinin terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı olduğu Millî İstihbarat Teşkilatı (MİT) veya Emniyet Genel Müdürlüğü (Emniyet) tarafından bildirilen medya hizmet sağlayıcı kuruluşlarının lisans başvurularının reddedileceği hükme bağlanmıştır.

Başvuru Gerekçesi

Başvuruda, kuralın getirdiği sınırlamanın ölçülü olmadığı, MİT veya Emniyetin bu belirlemeyi hangi usul ve esaslara göre yapacağının düzenlenmediği belirtilerek Anayasa’ya aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

Mahkemenin Değerlendirmesi

Anayasa’nın 13. maddesi uyarınca, ifade ve basın özgürlüğüne sınırlama getiren düzenlemelerin Anayasa’da öngörülen sınırlama sebebine uygun ve ölçülü olması gerekir.

Kural, ortakları ile yönetim kurulu başkan ve üyelerinin terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı olma bakımından Emniyet ve MİT tarafından yapılan bildirimi esas almakta; bu yönde bir bildirim yapılması hâlinde medya hizmet sağlayıcı kuruluşların lisans başvurularının otomatik olarak reddedilmesi sonucunu doğurmaktadır. Medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar hakkında ortaya çıkan bu sonuç belli bir süreyle de sınırlı değildir.

Ayrıca kuralın, bu konuda yapılacak yargısal denetimin etkinliğini sınırlayabilecek şekilde düzenlendiği ve yargısal süreçte idari işlem denetlenirken ilgili kolluk biriminin bildiriminin bulunup bulunmadığının tespitiyle sınırlı bir denetim yetkisi verdiği anlaşılmıştır.

Emniyet ve MİT tarafından yapılan bildirimin ceza soruşturmasına esas alınabilecek nitelikte bilgi ve belgelere dayanma zorunluluğu bulunmamaktadır. Diğer bir ifadeyle bu kapsamdaki değerlendirmeye esas alınan olay ve olguların istihbari nitelikte olması kuvvetle muhtemeldir. Bu nedenle lisans başvurularını değerlendiren idare tarafından tesis edilecek işlemlerle ilgili yargısal denetimin daha da önemli hâle geldiği değerlendirilmiştir.

Güvenlik kurumlarınca yapılacak değerlendirmenin otomatik sonuç doğurması, idareye ve idari işlemi denetleyecek mahkemelere değerlendirme yapma yetkisi verilmemesi, söz konusu bildirimlerin doğruluğunu denetleme ve gerçek duruma göre idari işlem tesis etme imkânını önemli ölçüde sınırlamıştır. Kanun’da anılan yetkinin kuralın getiriliş amacına uygun olarak kullanılmasını sağlayacak ve bu konudaki olası keyfîlikleri önleyecek yasal güvencelere de yer verilmediği görülmüştür.

Lisans başvurularını değerlendiren idare ile bu işlemleri denetleyecek mahkemelere kural olarak değerlendirme yapma imkânı vermeyen düzenlemenin ifade ve basın özgürlüğüne yönelik orantısız bir sınırlama getirdiği sonucuna varılmıştır.

Kuralın olağan dönemde Anayasa’ya aykırı olduğu yönünde yapılan tespit, kuralın olağanüstü dönemde Anayasa’ya aykırı olup olmadığı hususunda herhangi bir değerlendirmeyi kapsamamaktadır.

Anayasa Mahkemesi açıklanan gerekçelerle kuralın Anayasa’nın 13., 26. ve 28. maddelerine aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir.

 

ANAYASA MAHKEMESİNİN DİĞER KHK İPTALLERİNİ OKUMAK İÇİN TIKLAYINIZ

 

 

Ayrıca Bakınız

Ukrayna Sınırları Yabancılara Kapattı

Ukrayna, son günlerde koronavirüs (Covid-19) vaka sayısının hızla artması üzerine yabancı ülke vatandaşlarına sınırlarını geçici olarak yeniden kapatma kararı aldı.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir